Chờ chút nha.....

Một nghiên cứu mới giải thích tại sao một số chú mèo rất thân thiện trong khi số còn lại trông khó ở hoặc nhút nhát.

Mèo vốn được cho là khá ngớ ngẩn, nhưng bất kì người nuôi mèo nào cũng thừa biết đó là một định kiến vô căn cứ. Cũng như con người, mèo có nhiều tính cách khác nhau và chính những sự khác nhau này có thể ảnh hưởng đến sức khoẻ của chúng. Thật không có gì đáng ngạc nhiên khi những con mèo sẽ trở nên hung hăng hơn khi chúng gặp những người không dám tiếp cận chúng.

8 yếu tố góp phần tạo nên tính cách của mèo

Tại Anh, 38% người nuôi mèo bỏ rơi mèo vì có liên quan đến các vấn đề về hành vi của chúng, trong đó lí do vì mèo quá hung hăng chiếm đến 44%. Những chú mèo có xu hướng sợ hãi hoặc lo lắng sẽ dễ mắc các vấn đề về hành vi liên quan đến căng thẳng, chẳng hạn như đi vệ sinh bên ngoài hộp cát, và đây là một trong những nguyên nhân khiến chúng bị bỏ rơi.

Tính cách của mèo cũng có ảnh hưởng đến sức khoẻ thể chất của chúng. Những con mèo sợ hãi với nhiều thứ có thể có hệ miễn dịch kém, từ đó dẫn đến một số bệnh như nhiễm trùng đường hô hấp trên. Trong khi đó, những con mèo bạo dạn hơn lại có nguy cơ bị FIV (một loại virus gây suy giảm miễn dịch, như một phiên bản của HIV ở mèo) do xung đột với các con mèo khác. Những chú mèo thân thiện thì có nhiều nguy cơ mắc bệnh bạch cầu thông qua các hành vi tiếp xúc trực tiếp như liếm lông.

Travnik và cộng sự (2020) đã đưa ra nhiều kết luận về tính cách của mèo có ảnh hưởng đến sức khoẻ của chúng như thế nào, và đã tìm hiểu các yếu tố khác nhau góp phần tạo nên tính cách của chúng. Họ đã tiến hành đánh giá sâu sắc các bài nghiên cứu trong suốt 30 năm qua, đáng chú ý hơn, đây là tài liệu đầu tiên đánh giá toàn diện các tính cách của mèo nhà. Các nhà nghiên cứu tập trung vào các tính cách tiêu biểu như nhút nhát – dạn dĩ (ví dụ như phản ứng của chúng với các tình huống nguy hiểm hoặc mới lạ), tính hòa đồng (ví dụ như thân thiện) và tính hung hăng. Họ đã xác định được 8 yếu tố góp phần xây dựng nên những tính cách này:

1. Hòa nhập xã hội sớm

Khoảng thời gian khi các chú mèo con đạt từ 2 đến 12 tuần tuổi và được tiếp xúc với con người từ sớm thường được cho là rất quan trọng để nuôi dạy nên một chú mèo thân thiện và dạn dĩ. Bài nghiên cứu cho rằng tầm quan trọng của quá trình này kéo dài đến khi chú mèo đạt xấp xỉ 2 tuổi. Nhưng tiếc là chưa có nghiên cứu nào trực tiếp chỉ ra được ảnh hưởng của các tác động này có xảy ra tương tự đối với mèo trưởng thành hay không.
Các nhà nghiên cứu tin rằng nếu các chú mèo từ 2 đến 12 tuần tuổi được hoà nhập sớm sẽ được định hình nên tính cách thân thiện, tuy nhiên vẫn chưa đủ bằng chứng khoa học chứng minh.

2. Đặc điểm cơ thể

Mặc dù có vẻ kì lạ, nghiên cứu này cho rằng có một mối liên hệ chính đáng giữa đặc điểm thể chất của mèo và tính cách của chúng. Trên thực tế, ‘’hội chứng thuần hoá’’ đã được phát hiện trên các loài động vật khác, cho rằng các loài động vật khi trở nên thuần hoá hơn sẽ có sự thay đổi nhất định về mặt thể chất. Ví dụ phổ biến nhất của hội chứng này có lẽ xảy ra trên loài cáo bạc được nuôi để trở nên thân thiện hơn với con người.

8 yếu tố góp phần tạo nên tính cách của mèo

Chỉ trong vòng 15 – 20 thế hệ, những con cáo này bắt đầu biểu hiện ra ngoài những thay đổi về đặc điểm thể chất, chẳng hạn như mất sắc tố vùng lông, gây ra một số kiểu lông đặc thù; tai mềm; đuôi xoắn; đuôi ngắn hơn; chân ngắn hơn; bị móm hoặc hô quá mức. Hiện tượng này có thể được giải thích thông qua sự liên kết của các gen khác nhau, từ đó các đặc điểm cơ thể được di truyền bên cạnh các đặc điểm hành vi chọn lọc.

Đối với loài mèo, kích thước cơ thể, màu lông và độ dài lông có thể liên quan đến tính cách của chúng. Những con mèo đực có màu lông cam có thể to hơn và có quyền thế hơn trong xã hội loài mèo. Dựa trên một vài thông tin đến từ chủ nuôi, các chú mèo lông cam thường thân thiện hơn. Trong khi đó, mèo đồi mồi (‘’torties’’), mèo tam thể và mèo ‘’torbie’’ (giống mèo vừa có màu lông của mèo tam thể và mèo mướp) lại hung dữ hơn với con người. Mèo lông dài thì lười biếng, đó có thể là kết quả của quá trình lai tạo nên những giống mèo ngoan ngoãn, cho phép con người chải lông cho chúng. Những định kiến của chủ nuôi mèo cũng là những lời giải thích khác cho những phát hiện này.

3. Sự khác biệt về giống

Trong khi những đặc điểm về kiểu hình như màu lông rất thú vị, chúng ta có thể dự đoán chính xác hơn tính cách của một chú mèo thông qua giống của nó. Một bài nghiên cứu đã chỉ ra, những sự khác biệt liên quan đến màu lông thật ra phụ thuộc vào giống là chủ yếu. Nhìn chung, hệ số di truyền tính cách của mèo nằm trong khoảng .40 – 53, tức là gen có vai trò trong việc định hình nên tính cách của mèo.

Mèo Anh lông ngắn là một giống mèo có tính cách độc đáo. Chúng được cho là ít hung hăng, ít hoạt bát, ít biểu lộ các hành vi khác nhau và ít hòa đồng hơn – hẳn là vật nuôi lí tưởng cho những người hướng nội. Giống thường là yếu tố giúp dự đoán tính cách của mèo tốt hơn so với màu lông. Ví dụ, mèo Anh lông ngắn thường lười biếng hơn.

4. Gen thụ cảm Oxytocin (OXTR)

Gen thụ cảm oxytocin vốn dự đoán sự gắn bó giữa con người và loài chó cũng có thể giúp dự đoán tính hoà đồng ở loài mèo. Một tính đa hình đặc thù liên kết với ‘’tính thô bạo’’ của mèo được định nghĩa là ‘’dễ bị kích thích, thống trị, mạnh mẽ và thất thường’’.

8 yếu tố góp phần tạo nên tính cách của mèo

5. Di truyền từ mèo cha

Thú vị là, một loạt các nghiên cứu chỉ ra rằng mèo con được thừa hưởng tính hoà đồng và dạn dĩ từ mèo bố. Một nghiên cứu cho rằng ngay cả khi không được hoà nhập sớm, mèo con được sinh ra từ mèo bố có tính thân thiện vẫn trở nên thân thiện với con người. Những chú mèo con này cũng được cho là dạn dĩ hơn khi đối mặt với những sự vật mới lạ và chúng được di truyền tính mạnh dạn nói chung chứ không chỉ riêng tình yêu đối với con người.

6. Hoạt động của hệ thần kinh

Những chú mèo thể hiện hai kiểu hung hăng khác nhau do sự hoạt động ở hai vùng khác nhau của vùng dưới đồi. Hành vi hung hăng phòng thủ bao gồm ‘’giọng kêu và tư thế đe doạ, tấn công khi bị khiêu khích’’ và hành vi hung hăng săn mồi bao gồm ‘’âm thầm tấn công con mồi; giết con mồi mà không cần phát ra âm thanh tín hiệu’’. Tuy nhiên, các cơ chế thần kinh khác không phải là tính hung hăng ở mèo thì ít được biết đến hơn.

7. Các kiểu đối phó

Đối với mèo con, người ta xác định chúng thường đối phó với căng thẳng theo 2 chiều hướng và 2 chiều hướng này có thể tác động đến tính cách của chúng. Khi đối mặt với căng thẳng, những chú mèo con chủ động đối phó thường hung hăng và có thể tìm mọi cách trốn thoát hoặc thăm dò tình hình. Chúng thường có xu hướng dạn dĩ và năng động.

Trong khi đó, những chú mèo phản ứng lại căng thẳng thường hành xử ở thế phòng thủ, chẳng hạn như lẩn trốn, có xu hướng nhút nhát cũng như thụ động. Những chú mèo dạn dĩ có thể công kích khi gặp căng thẳng, còn các chú mèo nhút nhát hơn sẽ đối phó căng thẳng ở thế phòng thủ.

8. Căng thẳng được đo qua nhiệt độ mắt

Có lẽ đáng ngạc nhiên nhất là nhiệt độ của mắt cao hơn ở mèo dự báo được sự nhạy cảm với căng thẳng, qua đó chúng ta có thể đoán trước hành vi sợ hãi hoặc hung hăng ở mèo. Những con mèo lớn tuổi thường có nhiệt độ mắt cao hơn, cho thấy rằng đúng như nhiều người nghĩ, những con mèo lớn tuổi nhạy cảm hơn với căng thẳng. Một điều bất ngờ là nhiệt độ mắt cao hơn cũng được phát hiện ở những con mèo sống một mình, do đó, rất lợi ích khi cho mèo của bạn sống chung với những chú mèo khác.

8 yếu tố góp phần tạo nên tính cách của mèo

Rõ ràng là cũng như con người, tính cách của các chú mèo vô cùng phức tạp và được thể hiện thông qua quá trình nuôi dưỡng cũng như tính cách tự nhiên của chúng. Những tình huống cụ thể ngay trước mắt cũng có thể cho chúng ta thấy được nhiều khía cạnh trong tính cách của mèo. Ví dụ, mặc dù nhìn chung, các chú mèo dạn dĩ rất quấn người nhưng trong một số trường hợp căng thẳng (ví dụ như chuyển nhà), những con mèo dạn dĩ có thể sẽ cố tìm cách trốn thoát khỏi đó, gây nhiều khó khăn cho chủ nuôi.

Các nhà nghiên cứu đã chỉ ra một số điểm thiếu hụt trong lĩnh vực nghiên cứu này. Nghiên cứu hiện tại cho rằng khoảng thời gian lúc mèo con từ 2 đến 12 tuần tuổi là nhất thiết để định hình nên tính thân thiện cho mèo, tuy nhiên, do thiếu các nghiên cứu theo chiều dọc, kết quả nghiên cứu này chỉ thể hiện tính đúng đắn cho đến quá trình cận trưởng thành ở mèo. Thêm vào đó, lĩnh vực nghiên cứu này cần phổ quát rộng rãi hơn, không chỉ nên phụ thuộc vào khuôn mẫu và thành kiến cá nhân của chủ nuôi mèo khi nghiên cứu về các kiểu hình (màu lông.…) cũng như sự khác biệt giữa các giống. Nếu thật sự đặc điểm cơ thể và giống mèo có ảnh hưởng đến tính cách của chúng, những khác biệt đó được bộc lộ như thế nào và tại sao?

Theo: https://www.psychologytoday.com/us/blog/the-modern-heart/202011/8-factors-contribute-cat-s-personality?fbclid=IwAR0owjOxZLfgD_6cEaR2dFe31HonT0aGeJIVoKxBT_36fJNTE_jGmN1d3YQ

%d bloggers like this: