Bạn nên làm gì khi bị công kích?

Chủ nghĩa khắc kỷ luôn hướng dẫn bạn cách đạt được sự bình yên trong tâm hồn và không bị lay động bởi những thứ bạn không thể kiểm soát. Một trong những điều đó là những lời lẽ công kích, thường khiến người nghe tổn thương, giận dữ và bực bội. Có một sự thật là: lời người khác nói với thường nằm ngoài tầm kiểm soát của chúng ta. Nhưng lẽ dĩ nhiên, đa phần mọi người đều bị kích động khi họ bị xúc phạm.

Trong thời đại này, dường như khi chúng ta nói bất kỳ điều gì, sẽ luôn có người cảm thấy khó chịu. Hầu như mọi người luôn cố ý để bị khiêu khích, để cơn giận bùng nổ và đấu khẩu lại. Những người theo trường phái Khắc kỷ cho rằng, thật lãng phí thời gian nếu chúng ta cứ hay suy nghĩ hoặc bị kích động bởi lời nói của người khác.

Bạn nên làm gì khi bị công kích?

Dĩ nhiên, có những trường hợp bạn phải “đốp chát” lại để bảo vệ bản thân, còn thật lòng mà nói thì một lời công kích không đáng để bạn phải bận tâm quá nhiều đâu. Trừ khi bạn cũng giống tôi và đôi khi thích trêu đùa kẻ công kích chỉ để giải trí thôi. Và thật sự như vậy thì rất ngốc, bởi vì điều đó có thể khiến tình huống leo thang thành bạo lực.

Tuy nhiên, khoảng cách giữa lời công kích và bạo lực thật sự thường khá lớn để chúng ta có thể cho qua những lời đả kích, thậm chí là đe dọa. Bằng cách này, chúng ta sẽ giữ được sự bình yên trong tâm hồn. Có nhiều cách để chúng ta tiếp cận lời đả kích, tùy thuộc vào kiểu công kích.

Khi ai đó công kích tôi, điều đầu tiên tôi tự hỏi là: tôi đang đối đầu với ai? Bởi vì, trong nhiều trường hợp, kẻ đó không phải là người khôn ngoan gì cho lắm. Nếu đúng là vậy thì việc dành thời gian để bực mình về lời xúc phạm này là một việc khá vô nghĩa.

Lời lẽ công kích thường được thúc đẩy bởi sự giận dữ và có thể đi kèm với bạo lực, giống như một cú đấm vào mặt bạn vậy. Bạn sẽ phản công lại chứ? Trong tác phẩm Cơn giận, Seneca cho rằng việc không phản công lại những lời lẽ công kích sẽ giúp ngăn chặn tranh cãi, bởi điều đó sớm muộn sẽ khiến họ đánh nhau. Dĩ nhiên, kẻ tấn công (hoặc kẻ xúc phạm) có thể được xem là kẻ chiến thắng, nhưng Seneca cho rằng người chiến thắng cuối cùng lại chính là kẻ thua cuộc thật sự. Đặc biệt nếu ý định của kẻ tấn công là kích động bạn; nếu bạn không phản ứng lại thì người đó sẽ mất đi cơ hội tranh cãi với bạn.

Nếu người khác công kích bạn, bạn sẽ lùi lại chứ: nếu bạn tấn công lại, bạn sẽ cho người đó cơ hội và cái cớ để họ tấn công bạn lần nữa; và bạn sẽ không thể rút lui khỏi trận chiến này cho đến khi bạn cảm thấy thỏa mãn.” – Seneca, Of Anger, XXXIV.

Một loại công kích khác lại là lời nói ẩn chứa sự khôn ngoan, mà bạn có thể lấy đó làm lợi thế của mình. Khi ai đó nói điều gì tổn thương bạn, thay vì nổi điên lên và “phản pháo” lại để bảo vệ bản thân, hãy dành thời gian để đánh giá lời nói đó.

Tôi rút ra được gì từ việc này? Vai trò của tôi trong chuyện này là gì? Tôi có nên yêu cầu kẻ đó giải thích rõ ràng hơn về điều họ nói? Đây có phải là cơ hội để cải thiện quan hệ với người đó? Bình tĩnh xem xét sự xúc phạm là việc làm nhất cử lưỡng tiện: bạn có thể duy trì sự bình yên cho mình và bạn cũng được trao cơ hội để cải thiện bản thân. Nếu kẻ đó nói đúng, thì tại sao bạn lại phải “xù lông” lên?

Bạn nên làm gì khi bị công kích?

Đứng trước những lời nói mang tính đả kích, Epictetus cho rằng, chúng ta phải nhắc nhở bản thân hiểu rõ một điều: những tình huống bên ngoài không phải là nguyên nhân tạo ra sự đả kích, mà là do sự phán xét của chính chúng ta.

“Hãy nhớ, cái đang xúc phạm bạn không phải là kẻ đang buông lời sỉ nhục hay tấn công bạn, mà là cách bạn nhìn nhận những lời nói đó” – Epictetus, Giáo khoa thư, 20”.

Những người thường khó chịu vì những điều nhỏ nhặt thường không nhận ra tâm trí của họ đã tự “chuyển hóa” những điều nhỏ nhặt đó thành sự xúc phạm. Nhiều lúc, họ thường khó chịu bởi những người thậm chí còn không có ý định công kích họ. Vì vậy, khi gặp phải những lời lẽ công kích, bạn nhất định phải bình tâm xem xét lại tâm trí của mình trước khi bị kích động.

Điều này không có nghĩa là chúng ta không bảo vệ bản thân khi cần thiết. Đặc biệt là nếu cuộc sống của chúng ta đang bị đe dọa, và việc phản kháng lại là hành vi tự vệ chính đáng.

Tuy nhiên, sẽ thật nguy hiểm nếu chúng ta không thể buông bỏ những gì xảy ra trong quá khứ, mặc kệ ai là người bắt đầu và ai là người kết thúc. Cứ bám mãi vào quá khứ sẽ dẫn đến sự oán giận và thường là mong muốn trả thù. Việc này sẽ dẫn đến bi kịch hơn nữa. Trong trường hợp này, buông bỏ không phải tốt hơn sao?

Thế giới này không hoàn hảo, và bạn không được gán cho một cuộc sống hoàn hảo, cho dù truyền thông có nói điều ngược lại. Thật ra, mọi thứ trên đời, đặc biệt là con người, sẽ hành động như thể đó không phải là mối quan tâm hàng đầu. Bạn không thể quyết định những gì người đời “ném” cho mình. Tuy nhiên, giữ hay buông “cảm giác bị xúc phạm” lại là một sự lựa chọn. Nếu có thể học cách buông bỏ những cảm xúc tiêu cực nhỏ nhặt, bạn sẽ có thể an yên trải nghiệm cuộc sống, cũng như có thêm thời gian và năng lượng cho những điều thật sự quan trọng hơn trong cuộc đời mình.

Nguồn: einzelganger

%d bloggers like this: