Có thể rèn luyện sự chăm chỉ không?

“Có thể rèn luyện sự chăm chỉ không?”, bạn nghĩ sao về câu hỏi này? Hầu hết chúng ta đều nghĩ chăm chỉ là một đức tính tốt đẹp, mà đức tính là từ bẩm sinh mà ra. Tôi ngày bé đến khi là cô sinh viên năm nhất cũng vẫn nghĩ như thế, nhưng tôi của sau này đã không còn nghĩ chăm chỉ là do bẩm sinh nữa.

Có thể rèn luyện sự chăm chỉ không?

Thực chất, mọi việc trên đời không phải tự nhiên mà có. Trái Đất không tự nhiên hình thành nếu không có một vụ nổ ngoài vũ trụ, cây không tự nhiên lớn nếu không gieo hạt, nước không tự nhiên có nếu không nhờ mưa,… Nếu bạn tìm hiểu mọi việc từ tận gốc rễ, bạn sẽ biết vạn vật trên đời không tự nhiên mà có, và “chăm chỉ” cũng không ngoại lệ.

Ngày còn niên thiếu, ba mẹ tôi không ít lần nói tôi lười chảy thây bằng câu nói phổ biến: “Sao tao đẻ mày ra lười thế không biết, nhìn con người ta siêng chưa kìa!” Những lúc đó, cả ba mẹ và tôi đều nghĩ chăm chỉ thật sự là bẩm sinh, hên thì mừng xui thì chịu thôi, nhưng càng theo thời gian, tôi nhận ra điều đó không đúng. Cũng như chơi thể thao vậy, chăm chỉ quả thực đến từ việc rèn luyện, và trình độ cao nhất là hình thành thói quen, sự kỷ luật. Đầu tiên, muốn một người chăm chỉ cho một việc nào đó thì họ phải có đáp án thật sự thuyết phục cho câu hỏi: “Tại sao tôi phải làm việc này?”.

Ví dụ như trường hợp của tôi, khi còn là con một trong nhà, tôi được ba mẹ “nâng như nâng trứng, hứng như hứng hoa”, nhưng từ khi mẹ tôi sinh thêm em bé, không chỉ ba mẹ mà cả tôi cũng tham gia vào việc chăm sóc em. Mỗi khi cả hai đi làm, tôi – một cô bé lớp 3 đã có thể thay tã cho em, một tay viết bài một tay đưa võng ru em ngủ, biết khi em bị đập vào đầu phải vỗ nước rồi xoa dầu, và đặc biệt nhất là hiểu được ngôn ngữ “ngoài hành tinh” ngộ nghĩnh của em.

Bạn thấy đấy, đó là bước ngoặt đầu tiên trong hành trình trưởng thành của tôi nói chung và rèn luyện “chăm chỉ” nói riêng. Qua mỗi ngày, dù đôi lúc bực bội nhưng tôi vẫn phải vừa chăm em cẩn thận, vừa chăm chỉ học bài và làm vài việc nhà giúp mẹ, không còn cách nào khác cả. Quả thực tôi đã phải làm những việc ấy trong tình thế bắt buộc, bởi nếu tôi không làm thì ba mẹ sẽ rất vất vả, đó cũng là câu trả lời mạnh mẽ nhất của tôi cho câu hỏi: “Tại sao tôi phải làm việc này?” ngay lúc đó.

Cũng chính khi ấy tôi đã nhận được lời khen ngợi giỏi giang và chăm chỉ từ mọi người xung quanh, như vậy cũng đồng nghĩa với việc tôi đã bước đầu hình thành nên đức tính chăm chỉ đáng quý rồi. Sau đó nữa, càng lớn tôi càng có ý thức phải phụ giúp mẹ việc nhà nhiều hơn và tôi đã làm thế, tất nhiên là các cô hàng xóm lại không ngớt lời khen mỗi khi thấy tôi lăng xăng trong nhà.

Có thể rèn luyện sự chăm chỉ không?

Và hôm nay, tôi – một cô sinh viên năm 3 lại càng chăm chỉ hơn cho tương lai của mình. Vì dịch Covid nên hiện tại tôi vẫn đang ở nhà, do đó tôi vừa phải học chuyên môn ở trường, vừa tìm hiểu và nâng cao kỹ năng cho đam mê viết lách của mình, đồng thời phải làm việc nhà, đi chợ phụ mẹ buôn bán. So với khi ở ký túc xá, lượng công việc một ngày của tôi nhân lên gấp đôi khi ở nhà, bởi tôi không chỉ phải làm phần việc của mình mà còn cần chia sẻ công việc với ba mẹ nữa.

Mỗi ngày của tôi đều trải qua bốn việc cố định như thế, và một điều tất yếu là sự chăm chỉ hàng ngày ấy đã thành thói quen. Khi đã là thói quen, tôi làm mọi việc với tâm thái rất hiển nhiên, do đó thỉnh thoảng tôi lại kiếm một việc khác để làm thêm cho mới lạ, và cứ như thế tôi lại càng chăm chỉ hơn qua từng ngày, nhờ đó năng suất làm việc cũng tăng theo.

Quả thực càng sống và làm việc, tôi nhận ra sự chăm chỉ mà mình hiện có không phải do “trời sinh” như người lớn thường bảo, mà đó là do bản thân tôi đã có một mục đích sống làm kim chỉ nam, kèm theo là các mục tiêu nhỏ rõ ràng cho mục đích lớn ấy. Có thể bạn không tin, nhưng sự chăm chỉ của tôi chỉ mới đem lại năng suất thật sự trong nửa năm gần đây mà thôi, và đó là khi tôi sắp đi qua tuổi 21.

Đến đây, có lẽ bạn sẽ hơi bất ngờ và khó hiểu, rằng tại sao tôi chăm chỉ rất lâu như thế nhưng năng suất đem lại chỉ mới xuất hiện trong nửa năm gần đây? Lý do là vì chỉ đến lúc ấy tôi mới biết được mục đích sống của mình và đó mới chính là câu trả lời đúng đắn nhất cho câu hỏi: “Tại sao tôi phải làm việc này?”. Nếu nhìn lại chặng đường đã qua, có thể thấy rõ một điều rằng sự chăm chỉ trong tôi ngày càng tăng lên theo thời gian, hay nói cách khác là năng suất làm việc của tôi tăng lên. Điều đó chứng tỏ qua từng ngày, khi tôi hiểu bản thân thêm một chút, có thể đặt ra những mục tiêu ngày càng cụ thể hơn thì tôi lại càng chăm chỉ hơn, vì tôi biết mình đang làm gì, nỗ lực cho điều gì.

Có thể rèn luyện sự chăm chỉ không?

Từ giây phút tôi tìm được mục đích lớn cho tuổi trẻ của mình, mỗi đêm trước khi đi ngủ tôi đều biết mình cần làm gì vào ngày mai và mỗi sáng sau khi thức dậy tôi biết bản thân cần làm gì cho hôm nay. Mỗi ngày của tôi đều có “To do list” với ít nhất 3 công việc chuyên môn phải làm nhằm phục vụ cho việc học ở trường và đam mê viết lách của tôi, ngoài ra còn có 2 – 3 việc phụ để thỏa mãn sở thích và nhu cầu nạp thêm kiến thức của bản thân, ví dụ như: học từ vựng tiếng Anh 30 phút, xem phim/gameshow nói tiếng Anh, đọc sách về văn hóa các nước/kỹ năng sống/tiểu thuyết kinh điển/ kiến thức thường thức, đan len, học nấu món ăn mới, đạp xe đi dạo…. Đấy, bức tranh cuộc sống của tôi bây giờ cơ bản là như thế, mỗi ngày trôi qua đều thật bổ ích, mới mẻ và bận rộn, và tôi đang tận hưởng cảm giác “sống” này rất tốt.

Qua câu chuyện của tôi, tôi không mong bạn hiểu nhầm rằng chỉ khi tìm được mục tiêu nào đó hoặc chỉ khi làm điều bạn yêu thích thì hành trình rèn luyện sự chăm chỉ mới có ích, chính ngay từ giây phút bạn bắt đầu tự hoàn thiện bản thân thì điều đó đã có ích cho chính bạn rồi, và sự “đem lại năng suất” mà tôi đã nói ở trên phụ thuộc rất nhiều vào cảm nhận chủ quan của mỗi người.

Bằng những trải nghiệm của bản thân, kết luận của tôi là: “Sự chăm chỉ là do rèn luyện”, đích thực là như vậy chứ không phải là có thể hay không nữa. Hiện tại, tôi vẫn đang rèn luyện sự chăm chỉ điều độ mỗi ngày, cố gắng biến nó trở thành kỷ luật, là một phần nếp sống của tôi.

Hành trình để bản thân chăm chỉ hơn mỗi ngày, tốt hơn mỗi ngày, yêu cuộc sống hơn mỗi ngày quả là một hành trình dài và khó khăn, nhưng cũng chính vì vất vả như thế mà kết quả nhận được qua từng ngày lại vô cùng đáng giá và cũng chỉ thuộc về riêng bạn mà thôi. Còn chần chừ gì nữa mà không xắn tay áo lên, bắt đầu thôi nào!

Tác giả: Trà Huỳnh Uyển Nhi

%d bloggers like this: