Phim “Taxi Driver 1976” – Thanh âm của cô độc

Taxi Driver tái hiện lại bức tranh “Thành phố không bao giờ ngủ” của nước Mỹ, là New York thập niên 70 khoác lên mình tấm áo phồn hoa và náo nhiệt. Nhưng không lấy nhân vật trung tâm là tầng lớp thượng lưu hay thế hệ trẻ với trào lưu Hippie lúc bấy giờ, trào lưu phản đối chiến tranh và đề cao những giá trị tự do của con người với khầu hiệu Make love, not war.

Phim "Taxi Driver 1976" - Thanh âm của cô độc

Taxi Driver kể câu chuyện của thời đại, nhưng ẩn đằng sau đời sống cô độc và những trăn trở tiềm thức của một cá nhân. Travis Bickle quay trở lại New York sau cuộc chiến tranh Việt Nam, nhưng sang chấn tâm lý hậu chiến tranh đã khiến anh dường như mất khả năng liên kết với guồng quay nhộn nhịp của cuộc sống thường ngày, đồng thời càng khơi gợi mãnh liệt mâu thuẫn giằng xé trong Travis về những mặt đối lập trong con người.

Anh mắc bệnh trầm cảm, rồi bị chứng mất ngủ giày vò. Mười hai giờ rồi lại mười hai giờ, ngày này qua ngày khác. Cuối cùng Travis làm công việc lái xe Taxi để thoát khỏi việc bị những khoảng thời gian trống giày vò, nhưng khi bôn ba trên những nẻo đường của New York, sự mục nát sau những mộng tượng khoái lạc đã càng đẩy Travis xuống hố sâu hơn của đau khổ.

Bên cạnh những yếu tố thông thường khác, thoại phim đem lại đóng góp rất lớn cho việc xây dựng bầu không khí của câu chuyện. Những nhân vật không có quá nhiều hội thoại với nhau, và theo góc kể của một con người đơn độc như Travis, yếu tố độc thoại cũng chiếm phần lớn. Từ đó mà tạo nên sự đứt gãy, sự phân tranh và mơ hồ không rõ ràng điều muốn nói, cảm giác cô độc cùng cực mà Taxi Driver muốn thể hiện.

Ngày cứ trôi qua. Không kết thúc. Tất cả những gì đời tôi cần là cảm giác có chốn nào đó để đi. Tôi không tin là có người lại hy sinh đời mình để tự kỷ một cách bệnh hoạn. Tôi tin rằng người ta nên trở thành một con người như những con người khác”.

Nếu như diễn trình của những lời thoại đã là một câu chuyện, thì ở phần mở đầu đã như dự báo cho kết thúc. Rất nhiều người mang bệnh tâm lý đều có thể soi chiếu bản thân trong lời độc thoại mà Travis thốt ra. Anh mất ngủ, không người thân bên cạnh, không bạn bè tri kỉ hay tình nhân để bày tỏ nỗi lòng, cũng chẳng có chút chí hướng nào cho tương lai. Nhưng anh ta nắm trong tay hai mươi tư giờ một ngày một cách trọn vẹn và đày đọa hơn bất cứ ai.

Phim "Taxi Driver 1976" - Thanh âm của cô độc

Thời gian thừa mứa trước mắt, biết rằng phải làm một điều gì đó, nhưng lại không biết phải nên làm gì. Travis nói rằng không tin một người lại có thể hy sinh cuộc đời để sống đơn độc như thế, và rằng người ta nên giống như những người khác, là ra ngoài đó gặp gỡ và giao lưu, là vui vẻ và say mèm, là tin tưởng vào một lí tưởng hư vô nào đó.

Nhưng anh ta không thể, cuộc sống đã phản bội chính niềm tin của anh ta. Cuộc sống mà mỗi ngày đều chỉ là một ngày giống hệt nhau. Biết cuộc đời mình sụp đổ, song lại vô phương cứu vãn. Anh ta không thể tìm thấy một điều gì ở bên trong nội tâm, chỉ có thể dõi mắt vô vọng tìm xung quanh, mong giữa dòng người huyên náo và trụy lạc ngoài kia, còn có sự tồn tại của một thiên thần.

Tôi nghĩ cô là người cô đơn… Tôi thấy nhiều người quanh cô, tôi thấy điện thoại và đồ đạc trên bàn cô. Điều đó vô nghĩa. Và khi vào trong nhà, tôi đã gặp cô, tôi nhìn vào mắt cô và thấy rằng, cô không phải là người hạnh phúc“.

Betsy. Betsy xinh đẹp, đạo mạo và thánh thiện. Cô tin tưởng một mực vào những lời tuyên truyền của thượng nghị sĩ Palentine – với những khẩu hiệu hứa hẹn vào một tương lai tươi đẹp nếu như ông đắc cử thành công chức tổng thống, nhưng chẳng có một cách thức áp dụng vào hiện thực nào được nói đến. Betsy thật sự cô đơn và không hạnh phúc, hay đó chỉ là ảo tưởng của Travis?

Betsy có lẽ chỉ là một trong những lời cầu cứu tha nhân của Travis, cái niềm tin hão huyền rằng ngoài kia có một cô gái có thể hiểu được nỗi lòng của anh ta, đồng thời cũng chịu đựng những tra tấn dày vò trong tâm tưởng như anh ta. Bởi vì ở tận cùng cô độc, chừng nào ta vẫn còn là một con người, ta vẫn hy vọng được kết nói. Cách Travis nói về Betsy cũng chính là lời thú nhận chân thực của anh, anh cô đơn và không hạnh phúc. Giữa những dối trá và vẻ phồn hoa chỉ rực rỡ bên ngoài và mục ruỗng bên trong, dường như nỗi bất hạnh đã trở thành điều chân thực cuối cùng còn sót.

Phim "Taxi Driver 1976" - Thanh âm của cô độc

Nhưng không ai có thể cứu rỗi được ai. Thiên thần mang đôi cánh trắng, cuối cùng cũng chỉ là một con người đem trọn lòng tin tưởng vào những thứ tốt đẹp ở hình thức bên ngoài. Mối tình ấy chưa kịp thành đã tan vỡ, bởi nàng chẳng thể chấp nhận được bộ phim khiêu dâm ngoài rạp chiếu bóng. Còn chàng thì chẳng hiểu những bộ phim đã cùng mình theo bao đêm dài thức trắng, chia sẻ cùng mình nỗi cô độc thì có gì sai. Betsy rời đi, Travis sụp đổ.

Bạn chỉ khỏe mạnh khi cảm thấy“.

Điều đầu tiên là “cảm thấy” – thấy đói, thấy buồn ngủ, thấy ham muốn, thấy hạnh phúc, thấy thất vọng, thấy khao khát. Cảm thấy những nhu cầu sinh lý ở bậc thấp nhất, sau đó là những nhu cầu về tinh thần. Người khỏe mạnh, trước tiên người không thể khuyết thiếu những điều ấy. Nhưng là khỏe mạnh về điều gì, thể xác hay tinh thần?

Bao nhiêu người mang trong mình cơn u uất mà có thể chăm sóc khỏe mạnh được thể xác, và những cơn u uất giày vò họ, liệu tinh thần họ có khỏe mạnh hay không? Travis là đại diện cho một cán cân mất cân bằng, anh đã rơi xuống hố sâu trống rỗng, anh đã mất mọi cảm giác đối với nhu cầu, từ giấc ngủ thông thường sau đó đến niềm hạnh phúc. Lời Travis cay đắng tự bật thốt, rồi cũng khiến người nghe phải tự hỏi, liệu rồi rằng chính bản thân họ có đang khỏe mạnh?

Tôi chỉ muốn thoát ra và làm một cái gì đó“.

Sự giả tạo phồn hoa trói buộc anh, hay tự anh trói buộc anh. Những cô gái điếm, những gã du côn tệ nạn, những kẻ cướp và những phát súng bắn, những lời rao giảng chỉ để ru mộng mị con người. Những ánh đèn chẳng bao giờ vụt tắt ở thành phố không ngủ. Nhưng giữa đám đông, Travis chỉ có một mình. Anh tìm đến người bạn cùng lái Taxi để tâm sự, song ở lời thoại nói ra, tất cả vẫn chỉ dừng ở “một cái gì đó”. Muôn hình vạn trạng, mà cũng trống rỗng.

Phim "Taxi Driver 1976" - Thanh âm của cô độc

Sự cô đơn theo đuổi tôi suốt đời, khắp nơi. Trong quán, trong xe, trên lề đường, trong cửa tiệm, khắp nơi. Không lối thoát. Tôi là con người cô đơn của Chúa”.

Lời thoại của Taxi Driver đặt trong bối cảnh thời đại là một hiện thực trần trụi bẽ bàng, nhưng hơn cả, đó còn là tiếng lòng của Travis, hay tiếng lòng của bao bản thể cô độc lạc lối giữa tha nhân, giữa đời sống hiện đại xô bồ và hào nhoáng. Là lời thoại đưa người ta quay lại với con người bên trong, để họ không sợ hãi hay chạy trốn cô độc.

Bởi sau cùng, nỗi cô độc không phải hòn đá nặng ta mang vác trên vai, mà là chính bản thân ta. Để thoát khỏi và biết “một cái gì đó” là gì, mỗi người đều chỉ có thể tự tìm vào bên trong mình để tìm một câu trả lời. Giống như lời cô gái Iris hỏi Travis, khi anh phê phán những điều xấu xa và tội lỗi của người khác.Đã bao giờ anh thử tự nhìn vào mặt mình trong gương?

TÁC GIẢ: MAI ANH
%d bloggers like this: