[Phim] The Platform: Có hay như lời đồn?

The Platform hiện tại đang là phim được các trang báo mạng và nhiều trang review phim ảnh trên mạng xã hội hết lời khen ngợi, vậy bộ phim có thực sự xứng đáng với những lời khen ngợi nó nhận được?

Phim diễn ra trong bối cảnh một nhà tù thẳng đứng có tên là “cái hố”, người tầng dưới cố gắng sống sót bằng cách tiêu thụ thức ăn thừa của người tầng trên. Vậy tại sao nơi đây lại là nhà tù, những tù nhân ở đây lại tự nguyện vào nơi “địa ngục” oái oăm này chỉ để phát điên và tự kết thúc cuộc đời mình.

Nhân vật chính, Goreng người tự nguyện tham gia “cái hố” để tìm nơi cai nghiện thuốc và sau 6 tháng sẽ được nhận một loại chứng chỉ đặc biệt. Xuất phát điểm của anh là ở tầng 48, gặp gỡ bạn tù Trimagasi là một ông già quái đản mang theo một con dao đặc tính càng mài càng bén. Mọi chuyện đối với Goreng thật khó hiểu, đôi khi chính anh cảm thấy ghê tởm và chán ghét Trimagasi, một lão già cáu gắt chỉ biết đợi đồ ăn đến và chửi rủa lũ người ở dưới.

The Platform: Có hay như lời đồn?
“Đừng gọi họ, vì họ ở dưới ta. Cũng đừng gọi đám người ở trên, vì chúng ở trên ta.” – Trimagasi.

Dù ban đầu Goreng tỏ rõ vẻ mỉa mai và khinh miệt bạn tù của mình như thế. Nhưng trên đời mấy ai kháng cự lại được sự cô đơn. Anh nhanh chóng xà vào chỗ thức ăn, uống rượu, nhảy múa và cả đọc chuyện cho lão già bạc đầu kia nghe. Tình người sâu đậm, vui vẻ trong hố chưa được bao lâu, hiện thực nghiệt ngã đã quật cho nhân vật chính phải tỉnh ngộ.

“Ăn, hoặc bị ăn”

Tỉnh dậy khi bị trói chặt vào giường, biết rằng bạn tù, người mà anh đọc từng trang sách, chia sẻ từng ngụm rượu chuẩn bị xẻo thịt anh để ăn. Vì ở cái hố này cứ mỗi tháng tù nhân sẽ được chuyển ngẫu nhiên qua các tầng. Rơi vào tầng 133, khi bị phản bội chỉ vào lúc thập tử nhất sinh, anh mới hiểu ra quy luật đầy cay đắng của cái hố này. Khi được cứu thoát, anh nhanh chóng trả thù kẻ đã cắt thịt mình cũng chỉ để nhận ra thêm một sự thật trần trụi khác.

“Giờ chúng ta đều giống nhau, đều là sát nhân” để sống sót trong 1 tháng không có thức ăn, Goreng buộc phải làm điều mà anh từng cho rằng phi nhân tính và vô cùng ghê tởm. Một tháng trôi qua, được chuyển đến tầng 34 nơi có nguồn thức ăn dồi dào, mỉa mai thay bạn tù mới của anh Imoguiri là người có liên hệ trực tiếp đến với quá khứ của Goreng.

Lần này thay vì lên tiếng giúp đỡ kẻ ở dưới, Goreng nằm im một chỗ, thức ăn đến thì mới bắt đầu hoạt động. Chỉ sau 2 tháng ở dưới cái hố này, anh càng trở nên giống Trimagasi, người bạn tù già giờ đây đã trở thành một phần con người của anh. Anh cười nhạt khi thấy chính bản thân cũ của mình hiện hữu trong Imoguiri. Cô ra sức thuyết phục những kẻ ở dưới, tin vào tinh thần đoàn kết tự phát, hi vọng rằng sẽ có đủ đồ ăn cho tất cả mọi người ở dưới.

“Chẳng có tính đoàn kết nào là tự phát cả.”

The Platform: Có hay như lời đồn?

Trong Tam Tự Kinh có viết “Nhân chi sơ, tính bổn thiện” ý chỉ con người sinh ra đã là người lương thiện. Mạnh Tử lại có quan điểm “Nhân chi tính ác minh hỉ, kỳ thiện giả ngụy dã” bản tính con người vốn đã ác, cần phải dùng cái tâm để cảm hoá nó hướng đến điều thiện.

Chỉ khi Goreng lên tiếng đe dọa sẽ làm bẩn đồ ăn bằng chất thải, những kẻ ở dưới mới chịu nghe theo. Phải chăng chỉ khi mạng sống hay quyền lợi cá nhân của mỗi con người bị ảnh hưởng, thì con người mới một lòng đoàn kết lại với nhau?

Một tháng nữa trôi qua, lần này ở tận tầng 202, Imoguiri đã tự sát, còn Goreng thì phát điên. Một lần nữa ở dưới đáy của cái xã hội thu nhỏ này, để sống sót anh lại phải tự tay cắt và tiêu hóa từng miếng thịt của bạn mình để lại như một “món quà”. Sống sót một lần nữa để thấy mình trên tầng 6, nơi được coi như “thiên đàng” của tất cả mọi người. Nhận ra bản chất thật sự của bản thân cũng như như của cái hố, anh cùng bạn tù mới quyết định sẽ theo bàn ăn đi xuống để phân phát đồ ăn, chấp nhận hy sinh để giải thoát cho tất cả mọi người.

Tưởng rằng sẽ có cái kết đẹp cho chàng hiệp sĩ cùng kẻ đầy tớ nhưng không, như Đôn Kihôtê, nhân vật trong quyển sách mà Goreng cầm theo khi vào cái hố. Tiểu thuyết mà ở Việt Nam chúng ta được biết qua sách giáo khoa Ngữ văn lớp 8 được trích một phần được đặt tên là ”Đánh nhau với cối xay gió”. Chẳng có gã khổng lồ xấu xa hay công chúa bị bắt cóc nào cả, chỉ có một hiện thực tàn khốc. Những tên điên man rợ lao vào tấn công anh vì đói, những người yếu ớt cần được cứu giúp khi không có chút thức ăn. Cho đến cuối cùng, Goreng và bạn đồng hành của anh ngã xuống, hi sinh cho thứ “thông điệp” mà hai người đều tin tưởng.


Xem xong phim mình có nhớ tới đề văn khối D năm 2013 với trích dẫn một đoạn trong cuốn sách “John đi tìm Hùng”:

“Phần lớn người Việt Nam có tính cách thụ động, là người đi theo chứ không phải người tiên phong. Nếu có ai đi trước và thử trước, tôi sẽ theo sau chứ không bao giờ là người dẫn đường. Áp lực xã hội khiến bạn phải đi theo con đường đã được vẽ sẵn”, Trần Hùng John viết trong quyển “John đi tìm Hùng”.

The Platform: Có hay như lời đồn?

Mình thấy tính cách thụ động phần lớn có trong đa số tất cả mọi người, có rất ít ai suy nghĩ cho người khác, tin tưởng và chấp nhận đoàn kết với người xa lạ mà không có lợi ích hay tác động từ yếu tố bên ngoài.

Chỉ khi đủ dũng cảm đứng lên, thuyết phục người khác, trở thành người tiên phong, Goreng mới khám phá ra sự thật sâu thẳm bên trong chính cái hố, đem sự giúp đỡ, lòng tốt cho những người thực sự cần nó. Xây dựng lên hình ảnh của một cuộc đấu tranh, như Đôn Kihôtê, xuyên suốt cả bộ phim là quá trình đấu tranh nội tâm dẫn đến cuộc cách mạng nhằm tìm kiếm sự thay đổi. Giống như khi Trimagasi cười khinh miệt ý tưởng phân chia đồ ăn của Goreng bằng câu “Anh là Cộng sản à?”


Cuối cùng, những kẻ ở trên, ban lãnh đạo họ vẫn làm ra chỗ thức ăn và cái hố thì vẫn còn đó. Khi chết, Đôn Kihôtê nhận thức được tai hại của những cuốn truyện hiệp sĩ mà mình đã từng đọc và viết những dòng di chúc để lại cho đời. Còn Goreng anh ra đi khi đã chuyển được “thông điệp” lên cho những kẻ lãnh đạo. Liệu rằng có hi vọng cho những người ở dưới, cuộc cách mạng ấy có thành công?

Nhưng “nghệ thuật không bao giờ đi trước hiện thực” chính đạo diễn của phim đã nói rằng: “Đối với tôi, tầng thấp nhất không tồn tại. Goreng đã chết trước khi anh ta đến đó và đó chỉ là mong muốn về những gì anh ta cảm thấy phải làm” Với mình, bộ phim mang cái kết mở để khiến người xem suy nghĩ nhiều hơn, mọi thứ còn lại phụ thuộc vào trí tưởng tượng của từng cá nhân.

The Platform: Có hay như lời đồn?

Đối với mình The Platform hoàn toàn xứng đáng với mọi lời khen mà phim nhận được. Điểm hay nhất của phim là chỉ ra sự mâu thuẫn giàu nghèo trong xã hội hiện đại dưới lăng kính vừa trần trụi vừa đả kích thông qua một xã hội thu nhỏ.

Có quá nhiều chi tiết mang tính ẩn dụ nhưng thời gian có hạn, mình xin phép được kết thúc bài viết ở đây.

Trích bình luận của tờ Forbes về phim “Đây chắc chắn không phải là một bộ phim có thể giúp bạn thư giãn trong những ngày cách ly ở nhà, nhưng sẽ giúp bạn cảm thấy hài lòng về những gì mình đang có. The Platform là một tấm gương phản ánh hiện thực trần trụi về sự phân biệt giàu nghèo.”

Tác giả: Mai Hoàng Dũng

Leave a Reply

%d bloggers like this: