Tham vọng “tái đóng băng” Bắc cực

Do ảnh hưởng của biến đổi khí hậu, lớp băng che phủ Bắc Băng Dương đã bị thu hẹp với tốc độ chóng mặt. Điều này khiến các nhà khoa học lo ngại rằng trong vài thập kỷ tới, băng sẽ hoàn toàn biến mất trong những tháng mùa hè. Liệu chúng ta có thể lấy lại những gì đã mất không?

Tham vọng "tái đóng băng" Bắc cực

Sự thay đổi này có thể dẫn đến những hậu quả thảm khốc, không chỉ cho gấu Bắc cực, hải cẩu mà còn những động vật khác sinh tồn dựa vào lớp băng. Chuyên gia về băng biển và là giáo sư đã về hưu của Đại học Cambridge, Peter Wadhams đã mô tả chi tiết trong bài báo Yale environment 360, hàng nghìn năm qua, màu trắng của băng Bắc cực đã giúp điều hòa nhiệt độ của hành tinh bằng cách phản xạ năng lượng mặt trời trở lại không gian. Nhưng mùa hè ngày càng dài, Bắc cực hấp thụ càng nhiều năng lượng, điều này biến máy điều hòa khí hậu của Trái đất thành lò sưởi. Sự suy giảm của lớp băng đã tác động sâu sắc đến khí hậu toàn cầu, trái đất đang nóng dần lên, khí hậu đang ngày càng bất ổn.” Wadhams viết.

Thực tế, băng ở Bắc Cực đang tan rất nhanh. Các nhà khoa học cho rằng cần tiến hành những biện pháp quyết liệt để giữ “cực trắng” của thế giới, cần phải làm nhiều thứ hơn là chỉ cố gắng cắt giảm khí thải nhà kính do con người tạo ra. Trong một bài gần đây trên tạp chí khoa học Earth’s Future, một nhóm các nhà nghiên cứu của Đại học bang Arizona đã đề xuất một giải pháp đầy tiềm năng nhưng cũng công phu và khá tốn kém: Họ muốn làm dày lớp băng ở Bắc cực.

Kế hoạch đầy tham vọng này cần là xây dựng và lắp đặt hàng ngàn máy bơm sử dụng năng lượng gió ở Bắc cực trong suốt mùa đông. Máy bơm sẽ đẩy nước ấm hơn ở lòng đại dương lên bề mặt lạnh hơn để đóng băng và làm dày thêm lớp băng của biển Bắc.

Người đứng đầu dự án, Steven Desch, giáo sư tại trường Trái đất và thám hiểm không gian của ASU, giải đáp qua email rằng: chìa khóa để làm cho nước biển đóng băng nhanh hơn vào mùa đông ở Bắc cực là bơm nước dưới lớp băng, nơi mà nhiệt độ khoảng 28 độ F (-2 độ C) lên bề mặt có nhiệt độ dưới âm 22 độ F (-30 độ C). Theo tính toán của nhóm nghiên cứu, năng lượng gió của 1 tua bin có thể làm cho lớp băng dày thêm 3.3 feet ( tưong đương 1m) trên diện tích hơn 25 mâũ (0.1 km vuông) suốt mùa đông ở Bắc Cực.

Tham vọng "tái đóng băng" Bắc cực

Giáo sư Desch vốn xuất thân trong ngành khoa học hành tinh và vật lý vũ trụ, ông luôn truyền cảm hứng về việc tăng lượng băng ở Bắc cực khi tham gia các hội nghị khí hậu trên các hành tinh như sao Hỏa hay sao Kim. “Khí hậu trái đất tất nhiên cũng đã được thảo luận”, ông nói, “tôi đã nghe quan điểm của nhiều chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực khoa học khí hậu.

Tôi nghĩ, có lẽ họ đã xác định chính xác vấn đề nhưng chưa có giải pháp phù hợp. Điều duy nhất mà họ muốn thảo luận là cắt giảm lượng CO2 thải ra, đây tất nhiên là giải pháp cần thiết và trong lành nhất, nhưng tôi cũng nhận thấy rằng, giải pháp này không thể tác dụng kịp để cứu lấy băng ở Bắc cực, phần nhạy cảm nhất trong hệ thống khí hậu. Tôi nghĩ, chúng ta không thể ngồi đợi họ khắc phục vấn đề. Chúng ta cần cứu Bắc cực ngay bây giờ, bằng những cách khác.”

Các nhà khoa học khác cũng đề xuất những dự án “geoengineering” (gồm các nghiên cứu và hoạt động để tìm cách thay đổi khí hậu trái đất, giảm sự nóng lên toàn cầu) khổng lồ để đối phó với tình trạng nóng lên toàn cầu, chẳng hạn như mô phỏng hiệu ứng của những vụ phun trào núi lửa bằng cách phun acid sulfuric vào tầng bình lưu để ngăn các tia bức xạ mặt trời đến Trái đất.

Tuy nhiên, có một số lo ngại về việc sửa chữa khí quyển có thể phá vỡ các mô hình thời tiết. Desch cho rằng một giải pháp cơ học tối ưu hơn là tái tạo băng Bắc cực. Ông đã hợp tác với hai đồng nghiệp ASU – nhà địa lý và hải dương học, Hilairy Hartnett, và nhà vật lý vũ trụ thực nghiệm Christopher Groppi để mở một lớp học về chủ đề này và cuối cùng, những nỗ lực đó đã đưa đến kế hoạch đặt máy bơm.

Các nhà khoa học đã tính toán rằng, không nhất thiết phải làm dày lớp băng trên toàn Bắc Băng Dương, nếu bơm năng lượng gió được lắp đặt trên khoảng 10% diện tích Bắc cực trong vòng một thập kỷ thì cũng đủ để ít nhất là ngăn chặn được thảm họa băng tan. Xây dựng hệ thống bơm cần khoảng 10 triệu tấn (9,1 triệu tấn) thép và tiêu tốn khoảng 500 tỷ đô trong một thập kỷ. Dự án lớn như vậy đòi hỏi một nỗ lực quốc tế.

Tham vọng "tái đóng băng" Bắc cực

“Những con số này rất lớn nhưng không có nghĩa là bất khả thi”, Desch nói. Ông cùng các cộng sự của mình đã lên kế hoạch thiết kế và thử nghiệm một máy bơm phân tán nước trên một khu vực rộng lớn mà không bị đóng băng, cấu tạo càng ít bộ phận chuyển động càng tốt và có khả năng hoạt động được trong mùa đông ở Bắc cực. “Nếu chúng tôi phát triển được một mẫu đầu tiên trong năm tới, chúng tôi sẽ tiến hành thử nghiệm trên thực địa, có lẽ ở Bắc Cực tại Canada”, Desch cho biết.

Hartnett tin rằng, với những công nghệ hiện có, dự án nhất định sẽ thành công. “Lý tưởng nhất là chúng ta có thể thực hiện được một cái gì đó, chẳng hạn như ý tưởng này, trước khi băng Bắc cực tan hết vào mùa hè.”

Nguồn: howstuffworks
Biên dịch: Cam                                                                            

%d bloggers like this: